ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಖ್ಯಾತ ವಿಚಾರ, ಕೇಶಿರಾಜನ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳು

Advanced 9 min read Updated 4 Oct 2026

First read
Day 3 revision
Day 7 revision
Day 30 revision

Saved in this browser only. Sign in to keep your ticks on every device. See all revisions due

Key points

ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಲಿಂಗ ವಚನ ಪುರುಷಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಳಗನ್ನಡದ ನಕಾರಾಂತ ಮಕಾರಾಂತ ಆಖ್ಯಾತಗಳು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಕಾರಾಂತವಾದವು (-ಅನ್ > -ಅನು).
ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು 'ಇಸು' ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿನ ಮುಂದೆ 'ಪಡು' ರೂಪ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಮಪದದ ಪ್ರಧಾನತೆಯಿರುವ ವಾಕ್ಯ ಕರ್ಮಣಿ ವಾಕ್ಯ.
ಕೇಶಿರಾಜನು ಧಾತುಗಳನ್ನು ಸಕರ್ಮಕ, ಅಕರ್ಮಕ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಂತೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಪುರುಷ ತ್ರಯಗಳು ಕಾಲಬದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ

ಕೇಶಿರಾಜನು ತನ್ನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳು, ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸೂತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

1. ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಸ್ವರೂಪ

ಧಾತುವಿಗೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಪುರುಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯದ ನಂತರ ಸೇರುವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೇ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು. ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಕರ್ತೃವಿನೊಂದಿಗೆ ಅನ್ವಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಪುರುಷ / ಲಿಂಗ	ಹಳಗನ್ನಡ ಆಖ್ಯಾತ	ಹೊಸಗನ್ನಡ ಆಖ್ಯಾತ	ಉದಾಹರಣೆ (ಹೊಸಗನ್ನಡ)
ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ (ಏಕ)	-ಎನ್ / -ಎನು	-ಎನು / -ಎನು	ಮಾಡಿದೆನು / ಮಾಡಿದೆ
ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ (ಬಹು)	-ಎಮ್ / -ಎವು	-ಎವು	ಮಾಡಿದೆವು
ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ (ಏಕ)	-ಅಯ್ / -ಇ	-ಎ / -ಇ	ಮಾಡಿದೆ
ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ (ಬಹು)	-ಇರ್ / -ಇರಿ	-ಇರಿ	ಮಾಡಿದಿರಿ
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ಪುಲ್ಲಿಂಗ)	-ಅನ್	-ಅನು	ಮಾಡಿದನು
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ)	-ಅಳ್	-ಅಳು	ಮಾಡಿದಳು
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ನಪುಂಸಕ ಏಕ)	-ಇತು / -ದು	-ಇತು / -ತು	ಮಾಡಿತು
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ಮಹದ್ ಬಹು)	-ಅರ್	-ಅರು	ಮಾಡಿದರು
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ (ನಪುಂಸಕ ಬಹು)	-ಉವು / -ಅವು	-ವು / -ಅವು	ಮಾಡಿದವು

2. ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು (Causative Verbs)

ಒಬ್ಬನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಂದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಧಾತುಗಳು ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು. ಧಾತುವಿಗೆ 'ಇಸು' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಇವು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಮಾಡು + ಇಸು = ಮಾಡಿಸು, ಓದು + ಇಸು = ಓದಿಸು, ತಿನ್ನು + ಇಸು = ತಿನಿಸು.

3. ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ (Passive Voice)

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಪದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸುವಾಗ ಧಾತುವಿಗೆ 'ಪಡು' ಧಾತು ಸೇರಿ ಕರ್ಮಣಿ ರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. (ಕೊಲ್ + ಪಡು + ದ + ಅನು = ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು).

ಉದಾಹರಣೆ

ಕೇಶಿರಾಜನ ಸೂತ್ರ: 'ಧಾತುವಿಂಗೆ ಭವಂತಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರತ್ಯಯಂಗಳಪ್ಪವು' - ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಕಾಲಾರ್ಥಕ ಹಾಗೂ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗಲೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗುತ್ತವೆ.

Practice questions

Answer all, then check. Explanations appear after checking.

1[ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ: KPSC KAS 2014 Prelims] ಕೇಶಿರಾಜನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ಮಪದವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? Aಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Bಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Cಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು Dಭಾವಧಾತುಗಳು

2[ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ: KPSC KAS 2014 Prelims] ಕೇಶಿರಾಜನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ಮಪದವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? Aಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Bಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Cಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು Dಭಾವಧಾತುಗಳು

3[ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ: KPSC KAS 2014 Prelims] ಕೇಶಿರಾಜನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ಮಪದವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? Aಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Bಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Cಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತುಗಳು Dಭಾವಧಾತುಗಳು

4ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಹಳಗನ್ನಡ ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನದ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಯಾವುದು? A-ಎನ್ B-ಅನ್ C-ಅರ್ D-ಇತು

5ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಹಳಗನ್ನಡ ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನದ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಯಾವುದು? A-ಎನ್ B-ಅನ್ C-ಅರ್ D-ಇತು

6ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಹಳಗನ್ನಡ ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನದ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಯಾವುದು? A-ಎನ್ B-ಅನ್ C-ಅರ್ D-ಇತು

7ಮೂಲ ಧಾತುವಿಗೆ 'ಇಸು' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಕರ್ಮಣಿ ಧಾತು Bಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತು (Causative) Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತು Dನಾಮಧಾತು

8ಮೂಲ ಧಾತುವಿಗೆ 'ಇಸು' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಕರ್ಮಣಿ ಧಾತು Bಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತು (Causative) Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತು Dನಾಮಧಾತು

9ಮೂಲ ಧಾತುವಿಗೆ 'ಇಸು' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಕರ್ಮಣಿ ಧಾತು Bಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಧಾತು (Causative) Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತು Dನಾಮಧಾತು

10"ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು" - ಈ ವಾಕ್ಯವು ವ್ಯಾಕರಣದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ? Aಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ Bಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ Cಭಾವೇ ಪ್ರಯೋಗ Dಪ್ರೇರಣಾ ಪ್ರಯೋಗ

11"ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು" - ಈ ವಾಕ್ಯವು ವ್ಯಾಕರಣದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ? Aಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ Bಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ Cಭಾವೇ ಪ್ರಯೋಗ Dಪ್ರೇರಣಾ ಪ್ರಯೋಗ

12"ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು" - ಈ ವಾಕ್ಯವು ವ್ಯಾಕರಣದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ? Aಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ Bಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ Cಭಾವೇ ಪ್ರಯೋಗ Dಪ್ರೇರಣಾ ಪ್ರಯೋಗ

13ಹಳಗನ್ನಡದ "ಮಾಡಿದೆಂ" ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡಿದೆವು Cಮಾಡಿದರು Dಮಾಡಿದಿರಿ

14ಹಳಗನ್ನಡದ "ಮಾಡಿದೆಂ" ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡಿದೆವು Cಮಾಡಿದರು Dಮಾಡಿದಿರಿ

15ಹಳಗನ್ನಡದ "ಮಾಡಿದೆಂ" ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡಿದೆವು Cಮಾಡಿದರು Dಮಾಡಿದಿರಿ

16ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹೇಳಿಕೆ (A): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿಗೆ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ (R): ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಗಳೇ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದು 'ಪಡು' ರೂಪದ ಕರ್ಮಣಿ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕೃತಕವೆನಿಸುತ್ತವೆ. AA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, R ಎಂಬುದು A ಯ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆ BA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ R ಎಂಬುದು A ಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ CA ಸರಿ, R ತಪ್ಪು DA ತಪ್ಪು, R ಸರಿ

17ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹೇಳಿಕೆ (A): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿಗೆ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ (R): ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಗಳೇ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದು 'ಪಡು' ರೂಪದ ಕರ್ಮಣಿ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕೃತಕವೆನಿಸುತ್ತವೆ. AA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, R ಎಂಬುದು A ಯ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆ BA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ R ಎಂಬುದು A ಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ CA ಸರಿ, R ತಪ್ಪು DA ತಪ್ಪು, R ಸರಿ

18ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹೇಳಿಕೆ (A): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿಗೆ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ (R): ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಗಳೇ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದು 'ಪಡು' ರೂಪದ ಕರ್ಮಣಿ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕೃತಕವೆನಿಸುತ್ತವೆ. AA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, R ಎಂಬುದು A ಯ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆ BA ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ R ಎಂಬುದು A ಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ CA ಸರಿ, R ತಪ್ಪು DA ತಪ್ಪು, R ಸರಿ

19ನಾಮಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಧಾತುವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ "ಕೈಕೊಳ", "ಬೆಂಬತ್ತು" ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಮೂಲಧಾತುಗಳು Bಸಾಧಿತ ಧಾತುಗಳು / ನಾಮಧಾತುಗಳು Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Dಪ್ರೇರಣಾ ಧಾತುಗಳು

20ನಾಮಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಧಾತುವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ "ಕೈಕೊಳ", "ಬೆಂಬತ್ತು" ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಮೂಲಧಾತುಗಳು Bಸಾಧಿತ ಧಾತುಗಳು / ನಾಮಧಾತುಗಳು Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Dಪ್ರೇರಣಾ ಧಾತುಗಳು

21ನಾಮಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಧಾತುವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ "ಕೈಕೊಳ", "ಬೆಂಬತ್ತು" ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಏನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ? Aಮೂಲಧಾತುಗಳು Bಸಾಧಿತ ಧಾತುಗಳು / ನಾಮಧಾತುಗಳು Cಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು Dಪ್ರೇರಣಾ ಧಾತುಗಳು

22ಕೇಶಿರಾಜನು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ? Aಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ Bನಾಮ ಪ್ರಕರಣ Cಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣ Dಅಪಭ್ರಂಶ ಪ್ರಕರಣ

23ಕೇಶಿರಾಜನು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ? Aಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ Bನಾಮ ಪ್ರಕರಣ Cಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣ Dಅಪಭ್ರಂಶ ಪ್ರಕರಣ

24ಕೇಶಿರಾಜನು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ? Aಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ Bನಾಮ ಪ್ರಕರಣ Cಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣ Dಅಪಭ್ರಂಶ ಪ್ರಕರಣ

25ಹಳಗನ್ನಡದ "ವಂದಿಪೆನ್" ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಯಾವುದು? Aಭೂತಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ Bಭವಿಷ್ಯತ್/ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ Cಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲ, ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ Dವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ

26ಹಳಗನ್ನಡದ "ವಂದಿಪೆನ್" ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಯಾವುದು? Aಭೂತಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ Bಭವಿಷ್ಯತ್/ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ Cಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲ, ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ Dವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ

27ಹಳಗನ್ನಡದ "ವಂದಿಪೆನ್" ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಯಾವುದು? Aಭೂತಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ Bಭವಿಷ್ಯತ್/ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ Cಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲ, ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ Dವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ

28ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? Aನಡೆದನು Bಓದಿಸಿದನು Cಕುಳಿತನು Dಬರೆದನು

29ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? Aನಡೆದನು Bಓದಿಸಿದನು Cಕುಳಿತನು Dಬರೆದನು

30ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? Aನಡೆದನು Bಓದಿಸಿದನು Cಕುಳಿತನು Dಬರೆದನು

31ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ (ಹಳಗನ್ನಡ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು): 1. -ಎನ್ i. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 2. -ಅಳ್ ii. ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ 3. -ಅರ್ iii. ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ 4. -ಇರ್ iv. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಮಹದ್ ಬಹುವಚನ A1-ii, 2-i, 3-iv, 4-iii B1-i, 2-ii, 3-iii, 4-iv C1-ii, 2-iv, 3-i, 4-iii D1-iv, 2-i, 3-ii, 4-iii

32ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ (ಹಳಗನ್ನಡ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು): 1. -ಎನ್ i. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 2. -ಅಳ್ ii. ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ 3. -ಅರ್ iii. ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ 4. -ಇರ್ iv. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಮಹದ್ ಬಹುವಚನ A1-ii, 2-i, 3-iv, 4-iii B1-i, 2-ii, 3-iii, 4-iv C1-ii, 2-iv, 3-i, 4-iii D1-iv, 2-i, 3-ii, 4-iii

33ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ (ಹಳಗನ್ನಡ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು): 1. -ಎನ್ i. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 2. -ಅಳ್ ii. ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ 3. -ಅರ್ iii. ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ 4. -ಇರ್ iv. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಮಹದ್ ಬಹುವಚನ A1-ii, 2-i, 3-iv, 4-iii B1-i, 2-ii, 3-iii, 4-iv C1-ii, 2-iv, 3-i, 4-iii D1-iv, 2-i, 3-ii, 4-iii

34"ಮಾಡುವೆನ್" ಎಂಬ ಹಳಗನ್ನಡ ರೂಪವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡುವೆನು (ಮಾಡುವೆ) Cಮಾಡಿದನು Dಮಾಡುವರು

35"ಮಾಡುವೆನ್" ಎಂಬ ಹಳಗನ್ನಡ ರೂಪವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡುವೆನು (ಮಾಡುವೆ) Cಮಾಡಿದನು Dಮಾಡುವರು

36"ಮಾಡುವೆನ್" ಎಂಬ ಹಳಗನ್ನಡ ರೂಪವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? Aಮಾಡಿದೆನು Bಮಾಡುವೆನು (ಮಾಡುವೆ) Cಮಾಡಿದನು Dಮಾಡುವರು

37ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬರುತ್ತದೆ? Aಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ Bದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ Cತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಇಂದ) Dಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ

38ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬರುತ್ತದೆ? Aಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ Bದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ Cತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಇಂದ) Dಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ

39ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬರುತ್ತದೆ? Aಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ Bದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ Cತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಇಂದ) Dಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ

40ಧಾತುವಿನ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಂಜನ ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿ ಭೂತಕಾಲ ರೂಪವಾಗುವ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವುದು? Aಮಾಡು -> ಮಾಡಿದ Bಸುಡು -> ಸುಟ್ಟ Cತಿನ್ನು -> ತಿಂದ Dಹೋಗು -> ಹೋದ

41ಧಾತುವಿನ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಂಜನ ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿ ಭೂತಕಾಲ ರೂಪವಾಗುವ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವುದು? Aಮಾಡು -> ಮಾಡಿದ Bಸುಡು -> ಸುಟ್ಟ Cತಿನ್ನು -> ತಿಂದ Dಹೋಗು -> ಹೋದ

42ಧಾತುವಿನ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಂಜನ ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿ ಭೂತಕಾಲ ರೂಪವಾಗುವ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವುದು? Aಮಾಡು -> ಮಾಡಿದ Bಸುಡು -> ಸುಟ್ಟ Cತಿನ್ನು -> ತಿಂದ Dಹೋಗು -> ಹೋದ

43ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ? Aರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು Bಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಪಾಠವು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು Cರಮೇಶನು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆದನು Dಕಳ್ಳನು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟನು

44ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ? Aರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು Bಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಪಾಠವು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು Cರಮೇಶನು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆದನು Dಕಳ್ಳನು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟನು

45ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ? Aರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು Bಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಪಾಠವು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು Cರಮೇಶನು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆದನು Dಕಳ್ಳನು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟನು

46ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗರ್ಭೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ? Aಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲ Bಭವಿಷ್ಯತ್ ಅಥವಾ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ Cಕೇವಲ ಅತೀತ ಕಾಲ Dಯಾವುದೇ ಕಾಲವಿಲ್ಲ

47ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗರ್ಭೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ? Aಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲ Bಭವಿಷ್ಯತ್ ಅಥವಾ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ Cಕೇವಲ ಅತೀತ ಕಾಲ Dಯಾವುದೇ ಕಾಲವಿಲ್ಲ

48ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗರ್ಭೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ? Aಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲ Bಭವಿಷ್ಯತ್ ಅಥವಾ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ Cಕೇವಲ ಅತೀತ ಕಾಲ Dಯಾವುದೇ ಕಾಲವಿಲ್ಲ

Finished this topic? Tick it off.

First read
Day 3 revision
Day 7 revision
Day 30 revision

Saved in this browser only. Sign in to keep your ticks on every device. See all revisions due