Daily current affairs on DailyCA
DailyCA NotesStudy notes for competitive exams My revisionsRevisions Sign in

ಬೋಧನೆಯ ಹಂತಗಳು: ಸ್ಮರಣೆ, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲ | Levels of Teaching: Memory, Understanding and Reflective

Basic 5 min read Updated

Saved in this browser only. Sign in to keep your ticks on every device. See all revisions due

Key points

  • ಸ್ಮರಣೆ ಹರ್ಬಾರ್ಟ್, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮಾರಿಸನ್ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂಟ್ | Memory is Herbart, understanding is Morrison and reflective is Hunt
  • ಸ್ಮರಣೆ ಹಂತ ಆಲೋಚನಾರಹಿತ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಧಾನ | The memory level is thoughtless and teacher dominated
  • ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ ಸಮಸ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕೇಂದ್ರಿತ | The reflective level is problem-centred and learner-centred
  • ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ ಸೋಪಾನಗಳು ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದ ಅನ್ವಯದವರೆಗೆ | The Herbart steps run from preparation to application
  • ಮಾರಿಸನ್ ಸೋಪಾನಗಳು ಅನ್ವೇಷಣೆಯಿಂದ ಪುನರುಚ್ಚಾರದವರೆಗೆ | The Morrison steps run from exploration to recitation
  • ಪ್ರತಿ ಮೇಲಿನ ಹಂತ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ | Each higher level contains the lower one
On this page
  1. ಮೂರು ಹಂತಗಳು | The Three Levels
  2. ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ ಅವರ ಐದು ಸೋಪಾನಗಳು | The Herbartian Five Steps
  3. ಮಾರಿಸನ್ ಅವರ ಐದು ಸೋಪಾನಗಳು | The Morrison Five Steps
  4. ಹಂಟ್ ಅವರ ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ | The Hunt Reflective Level

ಮೂರು ಹಂತಗಳು | The Three Levels

ಬೋಧನೆ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. | Teaching starts at memory, rises through understanding and reaches the reflective level.

ಪ್ರತಿ ಮೇಲಿನ ಹಂತ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲ. | Each higher level contains the lower one, so there is no understanding without memory and no reflection without understanding.

ಅಂಶ | Aspectಸ್ಮರಣೆ ಹಂತ | Memory levelಗ್ರಹಿಕೆ ಹಂತ | Understanding levelಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ | Reflective level
ಪ್ರತಿಪಾದಕ | Proponentಹರ್ಬಾರ್ಟ್ | Herbartಮಾರಿಸನ್ | Morrisonಹಂಟ್ | Hunt
ಸ್ವರೂಪ | Natureಆಲೋಚನಾರಹಿತ, ಬಾಯಿಪಾಠ | Thoughtless, rote learningಆಲೋಚನಾಯುಕ್ತ, ಒಳನೋಟ | Thoughtful, insightಅತ್ಯುನ್ನತ, ಸಮಸ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರಿತ | Highest, problem-centred
ಗಮನ | Focusಸಂಗತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ | Storing and reproducing factsತತ್ವ, ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ | Principles, relationships and generalisationsಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ | Problem solving and independent thinking
ಶಿಕ್ಷಕನ ಪಾತ್ರ | Teacher roleಪ್ರಧಾನ, ಅಧಿಕಾರಯುತ | Dominant, authoritarianಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಕ್ರಿಯ | Guide, both activeಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ, ಸೌಲಭ್ಯದಾತ | Democratic, facilitator
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾತ್ರ | Learner roleನಿಷ್ಕ್ರಿಯ | Passiveಭಾಗಶಃ ಸಕ್ರಿಯ | Partly activeಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ | Most active
ಪ್ರೇರಣೆ | Motivationಬಾಹ್ಯ | Extrinsicಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ | Extrinsic and intrinsicಆಂತರಿಕ | Intrinsic
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ | Evaluationನೆನಪಿನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು | Objective recall questionsವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಾದರಿ | Objective and essay typeಪ್ರಬಂಧ ಮಾದರಿ, ಮುಕ್ತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಮೌಲ್ಯಮಾಪನ | Essay type, open-ended questions and self-evaluation

ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ ಅವರ ಐದು ಸೋಪಾನಗಳು | The Herbartian Five Steps

  1. ಸಿದ್ಧತೆ | Preparation
  2. ಪ್ರಸ್ತುತಿ | Presentation
  3. ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಜನೆ | Comparison and Association
  4. ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ | Generalisation
  5. ಅನ್ವಯ | Application

ಈ ಐದು ಸೋಪಾನಗಳನ್ನು ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಔಪಚಾರಿಕ ಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಿದರು. | These five steps were framed by the followers of Herbart from his four formal steps.

ಮಾರಿಸನ್ ಅವರ ಐದು ಸೋಪಾನಗಳು | The Morrison Five Steps

  1. ಅನ್ವೇಷಣೆ | Exploration
  2. ಪ್ರಸ್ತುತಿ | Presentation
  3. ಸಮೀಕರಣ | Assimilation
  4. ಸಂಘಟನೆ | Organisation
  5. ಪುನರುಚ್ಚಾರ | Recitation

ಮಾರಿಸನ್ ಪ್ರಭುತ್ವ ಕಲಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು, ಅಂದರೆ ಪೂರ್ವಪರೀಕ್ಷೆ, ಬೋಧನೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಮರುಬೋಧನೆ. | Morrison stressed mastery learning, that is pre-test, teach, test and re-teach until learning actually happens.

ಹಂಟ್ ಅವರ ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ | The Hunt Reflective Level

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ರೂಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. | At this level learners identify a problem, form a hypothesis and test it.

ತರಗತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. | The classroom climate is open and democratic and leaves room for creativity.

ಮುಖ್ಯಾಂಶ | Key point

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿ ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. | Higher education aims at the reflective level, because research and independent thinking grow there.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಲಹೆ | Exam tip

ಕ್ರಮ ನೆನಪಿಡಲು ಎಚ್, ಎಂ, ಎಚ್ ಎಂದು ಹರ್ಬಾರ್ಟ್, ಮಾರಿಸನ್, ಹಂಟ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. | To remember the order, recall H, M, H for Herbart, Morrison and Hunt.

ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ ಸೋಪಾನ ಮತ್ತು ಸಮೀಕರಣ ಮಾರಿಸನ್ ಸೋಪಾನ ಎಂಬುದು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಅಂಶ. | That generalisation is a Herbart step and assimilation a Morrison step is asked often.

Practice questions

Answer all, then check. Explanations appear after checking.

1ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: (a) ಸ್ಮರಣೆ ಹಂತ (b) ಗ್ರಹಿಕೆ ಹಂತ (c) ಚಿಂತನಶೀಲ ಹಂತ ಮತ್ತು (i) ಹಂಟ್ (ii) ಹರ್ಬಾರ್ಟ್ (iii) ಮಾರಿಸನ್ | Match: (a) Memory level (b) Understanding level (c) Reflective level with (i) Hunt (ii) Herbart (iii) Morrison
2ಆಲೋಚನಾರಹಿತ, ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಪಾಠ ಆಧಾರಿತ ಬೋಧನಾ ಹಂತ ಯಾವುದು? | Which level of teaching is thoughtless, teacher dominated and based on rote learning?
3ಸಮಸ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರಿತ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ ಇರುವ ಹಂತ ಯಾವುದು? | Which level is problem-centred, with the learner most active and motivation intrinsic?
4ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಹಂತದ ಸೋಪಾನ ಅಲ್ಲದುದು ಯಾವುದು? | Which of the following is NOT a step of the Morrison understanding level?
5ಹೇಳಿಕೆ (A): ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಚಿಂತನಶೀಲ ಬೋಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ (R): ಪ್ರತಿ ಮೇಲಿನ ಬೋಧನಾ ಹಂತ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. | Assertion (A): Reflective teaching is not possible without memory and understanding. Reason (R): Each higher level of teaching contains the lower levels.

Finished this topic? Tick it off.

Saved in this browser only. Sign in to keep your ticks on every device. See all revisions due